Κύπρος: Τα νέα νομοσχέδια – Πλαίσιο Αφερεγγυότητας [Insolvency Law]

CYPRUS: Banks’ internal procedures delay NPL restructurings
19/04/2015
Research Bulletin: Downward trend in deposits may be nearing to an end
23/04/2015
Show all

Κύπρος: Τα νέα νομοσχέδια – Πλαίσιο Αφερεγγυότητας [Insolvency Law]

Τα πέντε νομοσχέδια του πλαισίου αφερεγγυότητας, προνοούν τις διαδικασίες για τον άμεσο χειρισμό των €28 δισ. προβληματικών δανείων που έχουν συσσωρευτεί στο Κυπριακό τραπεζικό σύστημα συνοψίζονται πιο κάτω.

Τα εν λόγο νομοσχέδια καθορίζουν τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης βιώσιμων δανειοληπτών και χρεοκοπίας αυτών των οποίων τα δάνεια θα κριθούν ως μη βιώσιμα. Επίσης, περιέχουν πρόνοιες για διαγραφή χρεών και διαφύλαξης της κύριας κατοικίας οφειλετών. Τα πρώτα δύο νομοσχέδια αφορούν διαδικασίες σχετικές με φυσικά πρόσωπα, ενώ το τρίτο και τέταρτο νομοσχέδιο αφορούν διαδικασίες για νομικά πρόσωπα. Το πέμπτο είναι για τους συμβούλους αφερεγγυότητας.

 Οι πρόνοιες των πέντε νομοσχεδίων είναι οι εξής:

  • Ο περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών) Νόμος του 2015.
  • Ο περί Πτώχευσης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015.
  • Ο περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015, αναφορικά με τις εκκαθαρίσεις εταιρειών.
  • Ο περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015, αναφορικά με τον μηχανισμό για την αναδιάρθρωση χρέους εταιρειών.
  • Ο περί Συμβούλων Αφερεγγυότητας Νόμος του 2015 και σχετικοί Κανονισμοί

Ο περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών) Νόμος. 

Ο νόμος αυτός οριοθετεί τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής καθώς και το διάταγμα απαλλαγής οφειλών.

α) Τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής χωρίζονται σε συναινετικά και μη συναινετικά, μέσω των οποίων θα επιτυγχάνεται η αναδιάρθρωση του χρέους φυσικών προσώπων, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η αποπληρωμή των πιστωτών και να διατηρηθεί, όπου είναι εφικτό, η κύρια κατοικία.

Ι. Συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής.

Ο χρεώστης θα πρέπει να απευθύνεται σε ένα σύμβουλο αφερεγγυότητας, ο οποίος λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική του κατάσταση, θα ετοιμάζει ένα αρμόζον σχέδιο αναδιάρθρωσης του χρέους του. Εάν το συμβούλιο συμφωνήσει ότι ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις που προνοεί η νομοθεσία, τότε θα υποβάλλει αίτηση στο δικαστήριο για έκδοση προστατευτικού διατάγματος.

Ο σύμβουλος αφερεγγυότητας ετοιμάζει και υποβάλλει, με τη σύμφωνη γνώμη του χρεώστη, προς τους πιστωτές για ψήφιση το σχέδιο αποπληρωμής που προνοεί την αναδιάρθρωση των χρεών του χρεώστη («Συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής»). Τα κυριότερα κριτήρια επιλεξιμότητας για υποβολή Συναινετικού Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής, περιλαμβάνουν, τα εξής:

  • O οφειλέτης πρέπει να είναι αφερέγγυος, δηλαδή πρέπει αποδεδειγμένα να αδυνατεί να αποπληρώσει όλα τα χρέη του.
  • O χρεώστης δεν είναι επιλέξιμος όταν πέραν του (25%) των χρεών του, άλλων από των εξαιρετέων χρεών, έχουν δημιουργηθεί κατά τους τελευταίους έξι μήνες που προηγούνται της αίτησης του.
  • Το σχέδιο δεν προνοεί για πληρωμές οι οποίες θα στερούν από τον χρεώστη τα λογικά έξοδα διαβίωσης (εκτός αν ο ίδιος το επιλέξει), το ύψος των οποίων καθορίζεται βάσει κατευθυντήριων γραμμών.
  • Οι πιστωτές πρέπει να μην τίθενται σε δυσμενέστερη θέση απ’ ότι θα ήταν σε περίπτωση εκποίησης.
  • Όταν είναι εφικτό, το σχέδιο αποπληρωμής που καταρτίζει ο Σύμβουλος Αφερεγγυότητας θα διαφυλάσσει τη κύρια κατοικία του χρεώστη.

ΙΙ. Μη Συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής.

Σε περίπτωση απόρριψης του σχεδίου αποπληρωμής από τους πιστωτές, ενώ ο Σύμβουλος Αφερεγγυότητας κρίνει ότι ικανοποιούνται τα κριτήρια της νομοθεσίας, ο χρεώστης θα μπορεί να αιτηθεί έκδοση δικαστικού διατάγματος επιβολής του σχεδίου. Σε τέτοια περίπτωση τα κυριότερα κριτήρια που τίθενται είναι:

  • Το συνολικό υπόλοιπο των χρεών του οφειλέτη, εξασφαλισμένων και μη εξασφαλισμένων οφειλών, δεν πρέπει να ξεπερνά τις €350.000.
  • Τουλάχιστον ένας εκ των πιστωτών του θα πρέπει να είναι εξασφαλισμένος από την κύρια κατοικία του χρεώστη, η οποία βρίσκεται στη Δημοκρατία και θα έχει αγοραία αξία μέχρι €300.000.
  • Η συνολική αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων του χρεώστη, εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας του, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις €250.000.
  • Ο χρεώστης πρέπει να αδυνατεί να αποπληρώσει τα χρέη του λόγω χειροτέρευσης της οικονομικής του κατάστασης εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, που του είχε ως αποτέλεσμα την μείωση του εισοδήματος του κατά τουλάχιστον 25%.

Η εφαρμογή του σχεδίου αποπληρωμής καθίσταται νομικά δεσμευτική τόσο για τον χρεώστη όσο και τους πιστωτές. Όταν ο χρεώστης έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προνοούνται στο σχέδιο, τότε απαλλάσσεται από τα ανεξασφάλιστα χρέη, τα οποία δεν έχουν αποπληρωθεί μέσω του σχεδίου αποπληρωμής. Ο χρεώστης εξασφαλισμένου χρέους που αποτελεί το αντικείμενο σχεδίου, δεν απαλλάσσεται από εξασφαλισμένα χρέη τα οποία καλύπτονται από το σχέδιο αποπληρωμής, εκτός στον βαθμό που προνοείται στο σχέδιο.

Οι Εγγυητές

Η νομοθεσία συμπεριλαμβάνει πρόνοιες μεταχείρισης την εγγυητών αφερέγγυων δανειοληπτών, όταν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα. Οι κυριότερες πρόνοιες σχετικά με τους εγγυητές έχουν ως εξής:

  • Ο εγγυητής θα υποχρεούται να αποπληρώσει το ποσό της διαφοράς που προκύπτει από την αξία της ενυπόθηκης εξασφάλισης του πρωτοφειλέτη και του υπόλοιπου του δανείου. Για παράδειγμα εάν η αξία της υποθήκης είναι €100.000 και η αξία του υπολοίπου του δανείου €120.000, τότε ο εγγυητής είναι υποχρεωμένος να αποπληρώσει τις €20.000.
  • Εάν το υπόλοιπο του δανείου είναι μικρότερο από την αξία της υποθήκης, τότε οι εγγυητές απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους.
  • Ο εγγυητής μπορεί να διεκδικήσει από τον πρωτοφειλέτη το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει και έχει το δικαίωμα να καταχωρίσει αγωγή εναντίον του χρεώστη η του συνεγγυητή του (μέχρι τρία χρόνια μετά την καταβολή πληρωμών από τον εγγυητή αναφορικά με το χρέος του χρεώστη).
  • Από το ποσό του δανείου που γίνεται απαιτητό διαγράφονται όλες οι καταχρηστικές ρήτρες.
  • Οι τράπεζες δεν θα μπορούν να λάβουν δικαστικά ή άλλα μέτρα εναντίον εγγυητή, εάν:
  • Η περιουσία του, εξαιρούμενης της κύριας του κατοικίας, δεν υπερβαίνει τις €750.000
  • Κατά τη σύναψη της σύμβασης εγγύησης ανέλαβε ευθύνη μέχρι €250.000 (δάνεια με υποθηκευμένη την κύρια κατοικία του χρεώστη) ή με την εφαρμογή του νόμου να έχει ευθύνη σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης εγγύησης για υπόλοιπο χρέους έως €250.000.

β) Το διάταγμα απαλλαγής οφειλών αφορά την αποδέσμευση οφειλετών από χρέος ύψους μέχρι €25.000 σε χρεώστες οι οποίοι δεν έχουν διαθέσιμο εισόδημα ούτε ουσιαστικά περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην αποπληρωμή του χρέους τους.

Συντονισμένα Σχέδια Αποπληρωμής (για φυσικά πρόσωπα και πολύ μικρές επιχειρήσεις).

Ο νόμος προβλέπει για συντονισμένα σχέδια αποπληρωμής. Συγκεκριμένα, χρεώστης o οποίος πληροί τα κριτήρια του προσωπικού σχέδιου αποπληρωμής και του οποίου η κύρια κατοικία με οποιοδήποτε τρόπο συνιστά εξασφάλιση για χρέος πολύ μικρής επιχείρησης (δηλ. επιχείρηση που απασχολεί λιγότερα από δέκα πρόσωπα), τότε δικαιούται να ξεκινήσει διαδικασία «Συντονισμένου Σχεδίου Αποπληρωμής».

Ο περί Πτώχευσης (Τροποποιητικός) Νόμος

Ο τροποποιητικός νόμος του περί Πτώχευσης Νόμου διαρρυθμίζει τη διαδικασία πτώχευσης φυσικών προσώπων. Οι οφειλέτες µε ή χωρίς ακίνητη περιουσία, αλλά χωρίς ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τους, απαλλάσσονται από το καθεστώς του πτωχεύσαντα, καθώς και από τα εναπομείναντα χρέη. Η απαλλαγή γίνεται στο τέλος της περιόδου των τριών ετών, ξεκινώντας από την ημερομηνία που αρχίζει η διαδικασία της πτώχευσης, νοουμένου ότι θα υπάρξη συνεργασία.
Επίσης, δίνεται η δυνατότητα αναστολής μέτρων όσον αφορά τους μη βιώσιμους δανειολήπτες για έξι μήνες.  Με στόχο την αποφυγή κατάχρησης του συστήματος, το νομοσχέδιο προβλέπει για την αναστολή της απαλλαγής χρέους και της απαλλαγής από το καθεστώς του πτωχεύσαντα σε περίπτωση που ο πτωχεύσας δεν έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του.

Ο τροποποιητικός νόμος ενσωματώνει παρόμοιες πρόνοιες και για τους εγγυητές.

Ο περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015, αναφορικά με τις εκκαθαρίσεις εταιρειών.

Ο νόμος αυτός, αποτελείται από τροποποιήσεις του περί Εταιρειών Νόμο και στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας αναγκαστικής εκκαθάρισης εταιρειών. Οι κύριες τροποποιήσεις αναφορικά με τον προαναφερθέντα νόμο έχουν ως εξής:

  • Τροποποίηση στον διορισμό εκκαθαριστή. Με την έκδοση διατάγματος εκκαθάρισης, ο επίσημος παραλήπτης καθίσταται εκκαθαριστής και όχι προσωρινός εκκαθαριστής, όπως προνοείται από την υφιστάμενη νομοθεσία. Επιπλέον, όπου ο εκκαθαριστής δεν είναι ο επίσημος παραλήπτης, θα είναι ανεξάρτητος αδειοδοτημένος επαγγελματίας (σύμβουλος αφερεγγυότητας).
  • Τροποποιεί στον ορισμό της ανικανότητας πληρωμής χρεών μιας εταιρείας.
  • Τροποποίηση στην προσθήκη του κριτήριου ικανοποίησης του δικαστηρίου ότι η αξία των στοιχείων του ενεργητικού της εταιρείας είναι μικρότερη από το ποσό των υποχρεώσεων της, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες και μελλοντικές υποχρεώσεις της.
  • Τροποποίηση στον τρόπο λήψης αποφάσεων στις συνελεύσεις πιστωτών.

Ο νόμος εισάγει τον θεσμό της απόφασης με πλειοψηφία αξίας αντί της υφιστάμενης διαδικασίας που απαιτεί πλειοψηφία αριθμού και αξίας. Τα καθαρά έσοδα από τη διάθεση θα χρησιμοποιούνται, κατά προτεραιότητα, για εξόφληση των ποσών που εξασφαλίζονται με την επιβάρυνση και το οποιοδήποτε υπόλοιπο θα χρησιμοποιείται προς όφελος των μη εξασφαλισμένων πιστωτών.

Ο περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015, αναφορικά με τον μηχανισμό για την αναδιάρθρωση χρέους εταιρειών.

Ο εν λόγω νόμος καθορίζει θεσμικούς μηχανισμούς για την αναδιάρθρωση του χρέους μιας εταιρείας, καθώς και τη διάσωση και αποκατάσταση της επιχειρηματικής δραστηριότητας μιας εταιρείας, με σκοπό τη διατήρηση βιώσιμων επιχειρήσεων. Οι κύριες τροποποιήσεις όσον αφορά τον πιο πάνω νόμο, έχουν ως εξής:

  • Διορισμός σύμβουλου αφερεγγυότητας (εξεταστής) , ο οποίος θα διατυπώσει προτάσεις συμβιβασμού ή σχεδίου διακανονισμού που θα εξεταστούν από τους πιστωτές και μετόχους της εταιρείας.
  • Πρόβλεψη για παροχή προστασίας περιόδου τεσσάρων μηνών, με την αίτηση για διορισμό εξεταστή.
  • Αίτηση για διορισμό εξεταστή δύναται να υποβάλει η ίδια η εταιρεία, οποιοσδήποτε πιστωτής, καθώς και μέτοχοι που κατέχουν τουλάχιστον 10% του κεφαλαίου της εταιρείας.
  • Το δικαστήριο θα αποφασίσει τον διορισμό εξεταστή εάν ικανοποιηθεί ότι υπάρχει εύλογη προοπτική επιβίωσης της εταιρείας.
  • Κατά τη διάρκεια της περιόδου προστασίας, παρέχονται εξουσίες στον εξεταστή, συμπεριλαμβανομένων, κατόπιν άδειας δικαστηρίου, της εξουσίας να διαχειρίζεται ή να διαθέτει περιουσία υπό εξασφάλιση και της εξουσίας να ασκεί καθήκοντα και εξουσίες που ανήκουν στους διοικητικούς συμβούλους της εταιρείας.

Ο περί Συμβούλων Αφερεγγυότητας Νόμος του 2015

Ο νόμος αυτός ρυθμίζει το επάγγελμα του σύμβουλου αφερεγγυότητας και προβλέπει τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις για αναγνώριση επαγγελματικών σωμάτων για σκοπούς αδειοδότησης συμβούλων αφερεγγυότητας και την εποπτεία τους, καθώς και τη διαδικασία και προϋποθέσεις για την αδειοδότηση τους.

Comments are closed.